QUY TRÌNH TIÊM KALI PHOSPHAT CHO CÂY HỒ TIÊU (PIPER NIGRUM) ĐỂ PHÒNG TRỪ BỆNH CHẾT NHANH DO PHYTOPHTHORA CAPSICI GÂY RA
Được bảo hộ độc quyền Giải pháp hữu ích số 5093 — Cục Sở hữu trí tuệ Việt Nam
Bằng độc quyền Giải pháp hữu ích số 5093 do Cục Sở hữu trí tuệ cấp cho Đại học Huế, hiệu lực bảo hộ 10 năm kể từ ngày nộp đơn 08/04/2022
Vấn đề đặt ra
Bệnh chết nhanh trên cây hồ tiêu (Piper nigrum) do nấm Phytophthora capsici gây ra là một trong những nguyên nhân hàng đầu khiến diện tích hồ tiêu tại nhiều vùng trồng trọng điểm suy giảm nghiêm trọng trong những năm qua. Bệnh lây lan nhanh, gây thối rễ, héo dây và chết cây hàng loạt, trong khi các biện pháp phòng trừ truyền thống bằng thuốc bảo vệ thực vật thường có hiệu quả hạn chế, chi phí cao và tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường đất.
Từ thực tiễn đó, nhóm nghiên cứu của Đại học Huế đã phát triển thành công giải pháp hữu ích: tiêm kali phosphat trực tiếp vào thân cây hồ tiêu, xuất phát từ đề tài khoa học “Nghiên cứu phương pháp tiêm potassium phosphonate cho cây hồ tiêu để phòng trừ bệnh chết nhanh” (mã số DHH-02-114).
Nội dung công nghệ
Công nghệ sử dụng phương pháp tiêm trực tiếp dung dịch kali phosphat vào thân cây, giúp thuốc thẩm thấu nhanh qua hệ thống mạch dẫn và phát huy tác dụng phòng trừ nấm bệnh ngay từ bên trong mô cây. Quy trình được thiết kế riêng cho hai giai đoạn sinh trưởng của cây tiêu:
1. Đối với cây hồ tiêu 1–3 năm tuổi
-
Áp dụng kỹ thuật bẫy nấm để theo dõi nguồn bệnh Phytophthora capsici trong đất, xác định thời điểm tiêm thích hợp.
-
Khoan một lỗ nhỏ trên dây tiêu bằng khoan cầm tay.
-
Gắn kim tiêm thú y (đã cắt ngắn còn 5mm) cùng xi lanh y tế 1cc chứa dung dịch kali phosphat nồng độ 10%.
-
Dùng dây cao su tạo áp lực nén đẩy dung dịch vào cây; sau 3–5 ngày điều chỉnh lại lực căng bằng bấm kim giấy.
-
Bôi keo liền sẹo lên vết khoan sau khi tiêm xong.
2. Đối với cây hồ tiêu kinh doanh trên 4 năm tuổi
-
Thực hiện tương tự bước bẫy nấm và khoan lỗ trên dây tiêu bằng khoan pin cầm tay.
-
Sử dụng dung dịch kali phosphat nồng độ 40%, gắn xi lanh vào lỗ khoan và tạo áp lực bằng dây thun cao su.
-
Sau 3–5 ngày điều chỉnh lực căng dây; bôi keo liền sẹo sau khi hoàn tất.
Hình ảnh thực tế: xi lanh chứa dung dịch kali phosphat nồng độ 40% được cố định vào dây tiêu bằng dây thun cao su
Lưu ý kỹ thuật quan trọng: nồng độ dung dịch cần tuân thủ đúng khuyến cáo theo độ tuổi cây, vì nồng độ quá cao có thể gây ngộ độc cho cây.
Ưu điểm nổi bật
-
Hiệu quả phòng trừ cao — tác động trực tiếp vào hệ thống mạch dẫn của cây thay vì phun/tưới bề mặt.
-
Tiết kiệm chi phí và vật tư so với các biện pháp xử lý hóa học diện rộng.
-
Thân thiện với môi trường, hạn chế tồn dư hóa chất trong đất.
-
Dễ chuyển giao và nhân rộng cho nông hộ, hợp tác xã.
Kết quả ứng dụng thực tế
Công nghệ đã được triển khai ứng dụng thành công tại Hợp tác xã Dịch vụ hồ tiêu Cùa, xã Cam Chính, huyện Cam Lộ, tỉnh Quảng Trị, mang lại hiệu quả rõ rệt trong việc kiểm soát bệnh chết nhanh trên vườn tiêu.
Thông tin sở hữu trí tuệ và định giá
|
Hình thức bảo hộ
|
Bằng độc quyền Giải pháp hữu ích
|
|
Số văn bằng
|
5093, cấp ngày 27/7/2026 theo Quyết định số 109058/QĐ-SHTT.IP
|
|
Số đơn / Ngày nộp
|
2-2022-00144, nộp ngày 08/04/2022
|
|
Chủ sở hữu
|
Đại học Huế
|
|
Hiệu lực bảo hộ
|
10 năm kể từ ngày nộp đơn (cần duy trì hiệu lực hằng năm)
|
|
Nhóm đối tượng chuyển giao
|
Khuyến khích chuyển giao
|
|
Giá trị ước tính
|
1.000 triệu đồng
|
Hình thức hợp tác chuyển giao
Đại học Huế sẵn sàng hợp tác với các cá nhân, doanh nghiệp, hợp tác xã trồng hồ tiêu trên cả nước theo các hình thức linh hoạt: chuyển giao toàn bộ, chuyển giao một phần, hoặc theo sản lượng sản phẩm tiêu thụ.
- Thông tin liên hệ: Đại học Huế,
Địa chỉ: 03 Lê Lợi, phường Thuận Hóa, thành phố Huế
Điện thoại: (+84) 234.3825866 — Fax: (+84) 234.3825902 Website: hueuni.edu.vn
- Đầu mối kết nối chuyển giao: Sàn Giao dịch Công nghệ Huế — techporthue.vn - Trung tâm Khoa học, Công nghệ và Đổi mới Sáng tạo
Địa chỉ: 118 Nguyễn Văn Linh, phường Hương An, thành phố Huế
Điện thoại: 0234.3949595
Website: www.techporthue.vn